America / Australia / Language / Lifestyle / Thailand / Work

No idea? No problem! | ไม่มีทางแก้? ไม่เป็นไร!

#7 illus

Based on my personal experience, Chinese people have a very unique way of handling problems. When an issue is raised to a Chinese person, there is at least a 50% chance that he or she would give you a “mei banfa” (没办法) response. Mei banfa literally means ‘no solution’ or ‘no way out’. Here are some real life examples:

NC: Excuse me, the Wi-Fi connection in our apartment stopped working for some reason. Could you please take a look at it?
Local person: (Shaking his head.) Mei banfa.

: How come I can’t fax this document?
Local person: Mei banfa.

NC: So with the current (insert a typical taboo subject) situation, how do you think we can alleviate the problem?
Local person: Mei banfa. (Walking away immediately.)

As you can see, Mei banfa is an ultimate conversation killer. When someone responds to your request/problem/concern/question with “mei banfa”, that brings your request/problem/concern/question to an absolute dead end. What can you do when there’s no solution? Nothing!

I admit that some situations are really “mei banfa”, i.e. there’s really no way out. For instance, if you live on property that belongs to the government and the government asks you to relocate, you really have no choice but to move out. This is a legitimate “mei banfa” situation.

But there are other situations when clearly solutions to the problem do exist. For instance, there are ways to fix a Wi-Fi connection problem, or to fax two sheets of paper. In this case, the “mei banfa” response is just a quick, easy way of dealing with the problem by not dealing with it altogether.

Quite frankly, I find this outlook a little surprising, especially in a country known to be fueled with so much hope and excitement for its promising future. How can China thrive as a nation when people still think there are no solutions even to simple problems?

I can’t help but wonder whether this has to do with the fact that the government still has the power to decide on important issues, such as the One Child Policy and internet Censorship, to name a few. Since Chinese people cannot make important decisions for themselves, perhaps they reflect this powerless outlook through the overuse of Mei Banfa?

Another thing to consider is – how do you solve a “Mei banfa” problem? Is there really no solution to the Mei banfa-ness? Am I taking it a little too far?

In any case, someone has got to put an end to this “Mei banfa” trend. Because the next time when someone tells me that there is ‘no way’ to setup a Wi-Fi connection on my MacBook because they don’t know how to work with an Apple computer, I think I might lose it.

P.S. In order to put things into perspective, based on my personal experience, when handling a problem, an average American generally has a positive, can-do mentality. An average Aussie usually tackles the problem, but perhaps at a more leisure pace than American’s. An average Thai usually replies back with the predictable “Mai pen rai”, meaning “That’s okay.” They say it’s okay because Thais don’t like to take things too seriously. As long as they can put up with it, then it really is okay. The “Mai pen rai” mentality is also very unique and prominent in the Thai culture and would need to be discussed at greater length.

จากประสบการณ์ส่วนตัวในการใช้ชีวิตและทำงานที่เมืองจีน เราได้ค้นพบว่า คนจีนมีวิธีการแก้ปัญหาที่เป็นเอกลักษณ์ประจำประเทศ เมื่อไหร่ก็ตามที่เราเปิดประเด็นปัญหาไม่ว่าจะเป็นปัญหาเล็กหรือใหญ่ คนที่นี่จะตอบปัญหาของเราด้วยการบอกว่า “没办法” หรือ “เหมยปั้นฝ่า” ซึ่งหมายถึง ‘ไม่มีทางแก้’ หรือ ‘ช่วยไม่ได้’ ตัวอย่างเช่น

เรา: ขอโทษนะคะ อยู่ดีๆ Wi-Fi ที่อพาร์ตเมนท์เกิดใช้ไม่ได้ รบกวนช่วยดูให้นิดนึงได้มั๊ยคะ
คนท้องถิ่น: (ส่ายหัว) เหมยปั้นฝ่า

เรา: อาอี๋ ทำไมส่ง fax แล้วไม่ไปเหรอคะ?
คนท้องถิ่น: เหมยปั้นฝ่า

เรา: สำหรับปัญหาเรื่อง (เรื่องอะไรก็ตามที่เป็นปัญหาที่ต้องแอบๆคุยที่นี่ ไม่สามารถถกได้อย่างเสรี) นี่ พี่มีความเห็นว่างัยคะ?
คนท้องถิ่น: เหมยปั้นฝ่า (แล้วเดินหนีไปทันที)

ตามตัวอย่างข้างบนจะเห็นได้ว่า การลงท้ายว่า”เหมยปั้นฝ่า” เป็นวิธีตัดบทสนทนาอย่างรวบรัดที่ใช้ได้ผลดีเยี่ยม พอได้ยินคนจีนตอบปัญหา/ความกังวล/คำถาม/หรือความช่วยเหลือของเราด้วยการตอบแบบห้วนๆว่า “เหมยปั้นฝ่า” หรือช่วยไม่ได้นั้น ทุกอย่างก็จบ ก็คนจีนเค้าบอกว่ามันช่วยไม่ได้แล้วจะให้เราทำยังงัย

จริงอยู่ บางสถานการณ์อาจไม่มีทางแก้ไขหรือ “เหมยปั้นฝ่า” จริงๆ อย่างเช่น ถ้าคุณอาศัยอยู่ในที่ดินรัฐ แล้วรัฐบาลต้องการเวนคืนที่ดินเพื่อไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น คุณก็ไม่มีทางออกนอกจากต้องย้ายบ้านออกไปตามที่รัฐบาลต้องการ อันนี้คือ”เหมยปั้นฝ่า”ของจริง

แต่ว่ามันก็มีสถานการณ์บ้านๆทั่วไปอีกจำนวนมาก ที่เห็นได้ชัดว่ามีทางออกถมเถ เช่น การแก้ปัญหาต่อ Wi-Fi อินเตอร์เน็ทไม่ติด หรือการส่ง fax จากเครื่อง A ไปหาเครื่อง B แล้ว fax ไม่ไป ในสถานการณ์แบบนี้ การตอบว่า “เหมยปั้นฝ่า” ก็คือการแก้ปัญหาแบบลวกๆโดยการพูดตัดบท ที่จริงๆแล้วก็คือการเลี่ยงไม่แก้ปัญหามันไปทั้งดุ้น ง่ายๆซะอย่างงั้น

จริงๆแล้วเราแอบประหลาดใจเล็กน้อยที่คนจีนมีมุมมองที่ออกจะลวกผสมสิ้นหวังแบบนี้ โดยเฉพาะในเมื่อใครๆก็มองเมืองจีนเป็นประเทศไฟแรงเป็นดาวเด่นของโลกอยู่ในขณะนี้ จีนจะก้าวเป็นประเทศมหาอำนาจของโลกได้อย่างไรถ้าคนจีนยังใช้มุมมองเชิงลบแบบ “เหมยปั้นฝ่า” ในการแก้ปัญหาแม้กระทั่งกับปัญหาพื้นๆทั่วไป?

เราอดคิดไม่ได้ว่า มุมมอง “เหมยปั้นฝ่า” นั้น อาจเป็นผลมาจากการที่รัฐบาลจีนยังมีบทบาทในการตัดสินใจเรื่องสำคัญๆของประชาชน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการมีลูกได้หนึ่งคนต่อหนึ่งครอบครัว หรือการที่คนจีนยังไม่สามารถใช้อินเตอร์เน็ทได้อย่างเสรี เมื่อประชาชนยังไม่มีสิทธิเสรีภาพในการตัดสินใจขั้นพื้้นฐานให้กับตัวเอง คนที่นี่จึงอาจแสดงออกถึงมุมมองในแง่ลบเชิงสิ้นหวังผ่านการใช้วิธีเลี่ยงปัญหาแบบ “เหมยปั้นฝ่า” อย่างพร่ำเพรื่อ

อีกอย่างที่เราสงสัยก็คือ คนจีนจะแก้ปัญหาที่ไม่มีทางแก้ หรือปัญหาที่เรียกว่า ปัญหาแบบ “เหมยปั้นฝ่า” หรือได้อย่างไร แล้วจริงหรือที่ปัญหา “เหมยปั้นฝ่า” แก้ใขไม่ได้ เอ๊ะนี่เราคิดมากไปรึเปล่า

ไม่ว่าจะยังงัยก็แล้วแต่ ใครซักคนต้องทำอะไรกับกระแส “เหมยปั้นฝ่า” นี้ซะที เพราะถ้าเกิดครั้งต่อไปเรามีปัญหาต่อ Wi-Fi internet เข้ากับ MacBook ของเราไม่ได้แล้วคนที่นี่บอกว่ามันทำไม่ได้เพราะเค้าใช้ Apple ไม่เป็น เราคงจะเจ๊กแตกแน่นอน ป่านนั้นคงได้รู้กันว่าใครจะจีนกว่าใคร

ป.ล. ในการเปรียบเทียบวิธีการแก้ปัญหาของคนจีนกับคนชาติอื่น จากประสบการณ์ส่วนตัว เมื่อต้องเผชิญปัญหา คนอเมริกันค่อนข้างจะมีความคิดบวก คิดว่าปัญหาโดยเฉลี่ยสามารถแก้ใขได้ ในขณะที่คนออสเตรเลียก็คิดบวกเหมือนกัน แต่อาจจะ act เฉื่อยหน่อย ส่วนคนไทยเวลาเกิดปัญหาอะไรก็…ไม่เป็นไร ถ้าสถานการณ์ไม่แย่มากก็ทนไป เกิดเป็นคนไทยต้องอดทน


7 thoughts on “No idea? No problem! | ไม่มีทางแก้? ไม่เป็นไร!

  1. “mei banfa” is up there with the Chinese “neibian” as an answer to questions about directions/location.

    also funny that the American “can-do” I’ve heard comes from the railroad Chinese “neng zuo”. ;p

  2. Napatra,

    I agree! Extremely insightful.

    I’m interested Cuishen’s response – maybe we’re just being too polite in our questions??

    Also, 每办法, has become one of our fav Chinglish go-to phrases. It really has quite a significant connotation of impossibility that we can’t come up with in any other single English word that has an equivalent verbal economy of meaning and syllables.


  3. Dear Napatra,

    i thoroughly enjoy reading your blog, and i felt this particular blog is particularly insightful. i wonder if you’ve had any interesting conversations with some of your new friends about this very dilemma!
    is this phrase only common in Beijing? when i was in china, i didn’t ever hear that phrase. but then again, i was only there 6 weeks!
    miss you, wo de pengyou!
    love, laura

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )


Connecting to %s